IJslands grootste vulkaan staat op uitbarsten, en dat zou volgens een lokale expert tot “een grote ramp” kunnen leiden. “De aswolk die bij de uitbarsting van de Hekla vrijkomt, zou het vliegverkeer in Europa danig in de war kunnen sturen”, klinkt het. Net als bij de eruptie van de Eyjafjallajökull in 2010? “Zo’n vaart zal het waarschijnlijk niet lopen”, zegt vulkanoloog Sam Poppe (VUB). “Toen zat de wind toevallig heel slecht.”
‘De poort naar de Hel’. Zo wordt de Hekla al eeuwen genoemd. De vulkaan van 1.491m hoog is niet alleen de grootste van IJsland, maar ook een van de meest actieve. Voor 1970 barstte de vulkaan zelden uit, maar sindsdien gebeurt het ongeveer om de tien jaar. De laatste uitbarsting dateert van 2000. Meestal is zo’n eruptie onschuldig. “In de laatste 45 jaar vonden er 22 vulkaanuitbarstingen plaats op IJsland. Die zijn meestal klein en veroorzaken weinig schade”, zei geologieprofessor Páll Einarsson van de Universiteit van IJsland gisteren aan het persagentschap Visir. “De IJslanders zien de uitbarstingen als entertainment.”
Maar ditmaal zou een uitbarsting van de Hekla tot “een grote ramp” kunnen leiden, benadrukt de professor. Volgens nieuwe data is de interne druk in de vulkaan aan het groeien en is die nu al groter dan net voor de vorige uitbarsting in 2000. “De vulkaan kan elk moment uitbarsten”, zegtEinarsson. “Dagelijks vliegen er 20 tot 30 vliegtuigen over. Die lopen gevaar als er stof uit de aswolk in hun motoren
terechtkomt na een uitbarsting.” Ook is de Hekla een populaire bestemming voor toeristen. “Alle toeristen zouden
tijdelijk hun bezoek moeten uitstellen.”
De Belgische onderzoeker vulkanologie Sam Poppe (VUB) nuanceert de onheilsberichten dat een uitbarsting voor elk moment is. “De langetermijnmetingen tonen dat het magma onder de vulkaan zich uitbreidt en het niveau benadert van voor de uitbarsting in 2000. Maar meer tekenen dat een onmiddellijke uitbarsting nadert, zijn er niet. Zo is er geen groter aantal aardbevingen gemeten. We weten dat de vulkaan de komende jaren zal uitbarsten, maar zeker niet wanneer.” Ook de officiële overheidsinstantie in IJsland die de vulkanen monitort, maakt nog geen melding van verhoogd aardbevingsgevaar.
De Hekla - die in het zuiden van het land ligt - blijkt wel een heel wispelturige vulkaan. “Eigenlijk waren er voor eerdere uitbarstingen nooit tekenen geobserveerd dat de eruptie eraan kwam. Alleen bij de uitbarsting in 2000 waren die er. En ook toen werd pas een half uur voor de uitbarsting echt duidelijk dat het zou gaan gebeuren. Net door die wispelturigheid kunnen we niet uitsluiten dat de Hekla toch morgen uitbarst.”