Opstellen van een draaiboek Citizen Science voor lokale besturen

Project Details

Description

Citizen science is momenteel aan een opmars bezig zowel in Vlaanderen als in het buitenland. Ook in Vlaanderen zijn de laatste jaren verschillende citizen science projecten opgezet door burgers, burgerbewegingen en onderzoeksinstellingen om problematieken of maatschappelijke uitdagingen aan te kaarten, zoals de mobiliteits- of milieuproblematiek. Citizen scientists kunnen lokale flora en fauna in kaart brengen of bijdragen aan lokaal historisch, archeologisch, medisch of sociologisch onderzoek. In veel gevallen werken burgerwetenschappers daarvoor samen met professionele wetenschappers, verbonden aan een universiteit, hogeschool of onderzoeksinstelling. Citizen science vervult vaak een sterk educatieve en verbindende functie: het verbreedt de visie van de deelnemers op de wereld en als het project sterk lokaal verankerd is, brengt het ze tegelijkertijd dichter bij hun omgeving, wijk of gemeente.

Citizen science projecten bevatten heel wat opportuniteiten voor een lokaal bestuur: ze kunnen beleidsrelevante data aanleveren, maar werken ook informerend, doen aan wetenschapseducatie en (lokale) projecten brengen bewoners dichter bij elkaar en dichter bij hun streek, stad, dorp of wijk. Daarnaast kunnen ook bedenkingen bij citizen science initiatieven geplaatst worden: als de data niet door professionele wetenschappers verzameld worden, kan ze dan betrouwbaar zijn? Wat als er vooroordelen in de projectopzet, de analyse of rapportering sluipen? Hoe kan de privacy van deelnemers of (onbewust) betrokkenen bij het onderzoek gevrijwaard worden? Omwille van de potentiële opportuniteiten en valkuilen is het belangrijk dat lokale besturen handvaten aangereikt krijgen om samen te werken met citizen science initiatieven of om ze zelf te lanceren en te faciliteren.

Om lokale besturen te ondersteunen wil het Agentschap Binnenlands Bestuur een hands-on draaiboek dat lokale besturen moet overtuigen aan de slag te gaan met citizen science. Dit draaiboek moet lokale besturen voldoende handvaten aanreiken om succesvolle samenwerkingen op te zetten met bestaande citizen science initiatieven, of om zelf initiatieven op te zetten. Omwille van de potentiële opportuniteiten en valkuilen is het belangrijk dat lokale besturen handvaten aangereikt krijgen om met zulke initiatieven om te gaan. Het is daarbij de bedoeling dat lokale besturen citizen science projecten op een correcte manier kunnen uitvoeren om zo nuttig en bruikbaar te zijn voor de beleidsvoering. Met dit project willen we citizen science naar een hoger niveau tillen door lokale besturen in contact te brengen met de brede citizen science community en een aantal exemplarische goede praktijken.

De uitwerking van dit draaiboek gebeurt in het kader van het Smart Flanders-programma van het Agentschap Binnenlands Bestuur. Met het Smart Flanders-programma ondersteunt de Vlaamse overheid de lokale besturen bij de digitale transformatie. Om maximaal op de noden van de lokale besturen in te spelen moet het draaiboek opgemaakt worden in samenwerking met deze lokale besturen. Dit zijn in eerste instantie de 13 centrumsteden die deel uitmaken van de stuurgroep van het Smart Flanders- programma en een aantal (maximum 7) andere lokale besturen die nog aangeduid zullen worden.

Om citizen science initiatieven te doen slagen is het belangrijk om het politiek bestuur, het ambtelijk apparaat en de citizen science community mee te hebben in het verhaal. Enkel indien deze drie partijen dezelfde doelstelling voor ogen hebben kan er op constructieve manier samengewerkt worden. Daarom is het belangrijk om elk van deze actoren te betrekken in het opstellen van het draaiboek.

De vraag van het agentschap omvat de volgende aspecten:

1. Het realiseren van een omgevingsanalyse bij lokale besturen (cf. de 13 centrumsteden en maximum een 7-tal andere lokale besturen) die lopende citizen science projecten in kaart brengt en het concreet karakter van deze projecten beschrijft. Specifieke aandacht gaat hierbij naar (a) succes- en faalfactoren; en (b) communicatie.
2. Bijdragen aan de draagvlakcreatie en de awareness voor citizen science bij de lokale besturen.
3. Het betrekken van de citizen science community zodat het draaiboek voor lokale besturen voldoende aansluit bij de hedendaagse realiteit en ontwikkelingen op het gebied van citizen science.
4. Het geven van advies voor het kwalitatief ontsluiten en inzetten van open data die via citizen science initiatieven wordt verzameld om te gebruiken in de beleidsvoering.

Dit moet resulteren in een praktisch hands on instrument dat in steden en gemeente kunnen gebruiken om op een correcte wijze citizen science projecten op te zetten.
AcronymVLOV125
StatusFinished
Effective start/end date4/11/204/04/21

Keywords

  • citizen
  • science