Capaciteitsmonitor 2021: Analyse van capaciteitsnoden en pendelbewegingen in Vlaanderen

Sinds 2010 maakt de Vlaamse regering specifieke middelen vrij om bijkomende schoolcapaciteit te creëren. Deze middelen werden in de periode 2010-2015 jaarlijks toegekend op basis van de bestaande en toekomstige lokale capaciteitsbehoeften in het gewoon en buitengewoon basis- en secundair basisonderwijs en sinds de oplevering van de eerste editie van de capaciteitsmonitor in 2015 om de 3 jaar op basis van de bestaande en toekomstige lokale capaciteitsbehoeften in het gewoon basis- en secundair basisonderwijs. De capaciteitsmonitor maakt een prognose van de toekomstige capaciteitsbehoeften door verschillende factoren in kaart te brengen, zoals demografische evoluties, pendelbewegingen van leerlingen en doorstroom en uitstroom in het onderwijs. Het doel van de capaciteitsmonitor is het identificeren van toekomstige capaciteitsnoden in gemeenten en onderwijszones zodat capaciteitsmiddelen gericht ingezet kunnen worden om eventuele tekorten te voorkomen. Dit rapport bevat de resultaten van de derde capaciteitsmonitor voor het Vlaams onderwijs. We bouwen voort op de methodieken die door Groenez en Surkyn ontwikkeld zijn in de eerste en tweede capaciteitsmonitor (Groenez & Surkyn, 2015, 2018). Verschillend van de vorige capaciteitsmonitors is dat we in dit rapport voor het eerst een analyse maken van capaciteitsnoden en pendelbewegingen in het buitengewoon onderwijs. Ook hebben we de analyse van de pendelbewegingen voor het gewoon voltijds secundair onderwijs uitgebreid met bijkomende analyses over het verband tussen het studieaanbod in secundaire scholen en de pendelbewegingen van hun leerlingen. Dit rapport is opgebouwd uit vier delen. In het eerste deel bespreken we de methodologie en databronnen die gebruikt zijn om de vraag- en aanbodprognoses en de analyse van de pendelbewegingen op te stellen. Het tweede deel presenteert de confrontatie van de aanbod- en vraagprognoses voor gewoon basisonderwijs, gewoon voltijds secundair onderwijs, buitengewoon basis- en secundair onderwijs en het deeltijds beroepssecundair onderwijs. Het derde deel gaat dieper in op de analyse van de pendelbewegingen voor het gewoon voltijds secundair onderwijs en buitengewoon basis- en secundair onderwijs. De conclusie vat de voornaamste bevindingen samen, geeft een overzicht van de beperkingen van dit onderzoek en eindigt met suggesties voor beleid en onderzoek.