Corpus Zuid-Nederlandse assisendossiers uit de periode van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden

Corpus Zuid-Nederlandse assisendossiers
uit de periode van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden

Rik Vosters & Wim Vandenbussche
Vrije Universiteit Brussel & F.W.O. Vlaanderen

Dit corpus biedt een brede waaier aan ambtelijke en gerechtelijke manuscripten uit de periode van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. De teksten, voornamelijk processen-verbaal, getuigenverhoren en aktes van inbeschuldigingstelling, zijn in vergelijkbare mate afkomstig uit steden en dorpen in Antwerpen, Zuid-Brabant, Limburg, en Oost- en West-Vlaanderen. De dossiers dateren uit 1823, bij het prille begin van Willem I's vernederlandsingspolitiek, en 1829, kort voor de Belgische omwenteling. De documenten, waarin ook zeer lokaal getinte en minder formele taalvariëteiten aan bod komen, bieden een verrassende kijk op het authentieke taalgebruik in die belangrijke scharnierperiode uit de geschiedenis van het (Zuid-)Nederlands.
Het corpus is gebaseerd op de uitgebreide beeldbank die door Isabel Rotthier in opdracht van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde werd samengesteld (Rotthier 2007). Het talige materiaal werd getranscribeerd en verrijkt aan het Centrum voor Linguïstiek (Vrije Universiteit Brussel), en vervolgens genormaliseerd en getagd in samenwerking met het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (Leiden). Het corpus bevat circa 100.000 elektronisch doorzoekbare tokens.

Enkele referenties
Rotthier, I. (2007). "'In the picture'. Een bronnencorpus / beeldbank van juridische teksten uit de periode van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden". Handelingen van de Koninklijke Zuid-Nederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde en Geschiedenis 60: 131-49.
Rutten, G. & R. Vosters (te verschijnen, 2011). "As many norms as there were scribes? Language history, norms and usage in the Southern Netherlands in the nineteenth century." In: Langer, N., S. Davies & W. Vandenbussche (red.), Language and History, Linguistics and Historiography, Bern: Peter Lang.
Vosters, R. Taalgebruik, taalnormen en taalbeschouwing in Vlaanderen tijdens het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Een historisch-sociolinguïstische verkenning van vroeg-negentiende-eeuws Zuidelijk Nederlands. Onuitgegeven proefschrift. Brussel: Vrije Universiteit Brussel. [Verdediging voorzien voor december 2011].
Vosters, R., G. Rutten & M. van der Wal (2010). "Mythes op de pijnbank. Naar een herwaardering van de taalsituatie in de Nederlanden in de achttiende en negentiende eeuw". Verslagen en Mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 120 (1): 93-112.
Vosters, R. & G. Rutten (te verschijnen, 2011). "'Iets over de Hollandsche tael, noch voor, noch tegen'?" In: Vosters, R. & J. Weijermars (red.), Taal, natievorming en cultuurbeleid onder Willem I, Brussel: KVAB.
Vosters, R., G. Rutten & W. Vandenbussche (te verschijnen, 2012). "The sociolinguistics of spelling. A corpus-based case study of orthographical variation in nineteenth-century Dutch in Flanders." In: Van Kemenade, A. & N. De Haas (red.), Historical Linguistics 2009 (Current Issues in Linguistic Theory), Amsterdam / Philadelpia: John Benjamins.