Een nationaal- en internationaalrechtelijk perspectief op abortus en op het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw

In deze bijdrage wordt het recht op abortus of 'zwangerschapsafbreking' besproken vanuit internationaal- en nationaalrechtelijk perspectief. In een eerste hoofdstuk geven we een overzicht van internationale evoluties en tendenzen, en merken we op dat er sprake is van een ontwikkeling naar een liberale opvatting over abortus. In een tweede hoofdstuk behandelen we de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (hierna: EHRM). Dit hoofdstuk valt uiteen in een bespreking van twee grondrechten waarmee het abortusrecht in verband kan worden gebracht, zijnde het recht op respect voor het privéleven en autonomie (artikel 8 Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens - hierna EVRM), en het recht op leven (artikel 2 EVRM). In een laatste inhoudelijke hoofdstuk belichten we de bestaande wettelijke situatie in België. Hierin wordt toegelaten zwangerschapsafbreking gecontrasteerd met het misdrijf van verboden vruchtafdrijving. We stellen de vraag of deze wettelijke regeling aanpassing behoeft. Deze juridische analyse vullen we aan met een analyse van de sociale achtergrond waartegen abortuscijfers in België kunnen worden begrepen. De bijdrage wordt afgesloten met een bezinning over de vraag of een expliciete wettelijke erkenning van het zelfbeschikkingsrecht van de zwangere vrouw nodig is om dit recht de facto te realiseren, en hoe een dergelijk recht zich verhoudt tot het de facto recht op leven van een ongeboren kind. Het antwoord op deze twee vragen is genuanceerd te noemen.