Leerkracht zijn? Neen, dank u. Een onderzoek naar de redenen waarom afgestudeerde leerkrachten het onderwijs vroegtijdig verlaten of er niet instappen

Een tekort aan leerkrachten is een probleem waarmee zowel Vlaamse als Nederlandse scholen kampen. Deze tekorten kunnen deels toegeschreven worden aan afgestudeerde leerkrachten die ervoor kiezen niet in het onderwijs te stappen, of na enkele jaren het onderwijs te verlaten (in vakjargon ‘exit attrition’). ‘Wie zijn deze leerkrachten en waarom zijn ze niet (meer) gemotiveerd om les te geven?’, zijn centrale onderzoeksvragen. Een survey-onderzoek werd uitgevoerd bij 235 Vlaamse leerkrachten, die vijf jaar na afstuderen in 2001-2002, niet (meer) werkzaam zijn in het onderwijs. Deze respondenten maken 16% uit van alle afgestudeerde leerkrachten die gecontacteerd werden (N=2309). Specifiek gaat het om 1 op 4 van de mannelijke leerkrachten, en 1 op 8 bij de vrouwelijke leerkrachten. Bovendien blijkt dat leerkrachten met een algemeen vormende vooropleiding en leerkrachten in het secundair onderwijs in significant grotere aantallen het onderwijs verlaten hebben. De redenen om niet (meer) les te geven, zijn onder te brengen in vijf categorieën: (1) jobtevredenheid en relatie met leerlingen; (2) schoolbeleid en ondersteuning; (3) taakbelasting; (4) toekomstperspectief en (5) relatie met ouders. Vooral de redenen betreffende interesses/jobtevredenheid en toekomstonzekerheid komen veelvuldig voor en wegen op de beslissing om het onderwijs te verlaten.