Modernisering en reflectie: Joseph de Maistre, Marquis de Sade en de wet

Research output: Contribution to journalArticle

Abstract

Met de verlichting en de Franse revolutie ontstaat een breuk met de traditie en raakt de op de godsdienst gebaseerde wereldbeschouwing in crisis. In het werk van Joseph de Maistre en Marquis de Sade wordt nagedacht over die spanningsverhouding tussen herkomst en toekomst. De Maistre zal de crisis van het christendom nooit verteren en reageert met een reactionaire en tegelijkertijd extravagante vorm van neotraditionalisme en ultrakatholicisme. Marquis de Sade heeft op het eerste gezicht een radicaal tegenovergestelde reactie: hij bejubelt de godendeemstering en pleit voor de emancipatie van de grenzeloze seksuele lust. De Sade ondergraaft elk taboe en doet de moraal op haar grondvesten daveren. Beide visies monden uit in een uitzichtloze nihilistische cultus van het bloedvergieten. Bij de Maistre is de geschiedenis de slachtbank waarop de goddelijke voorzienigheid de mensheid eindeloos laat boeten voor zonde en schuld. De Sade ziet in de slachtbank van de geschiedenis het werk van de natuur die, om haar eigen evenwichten te bereiken, altijd evenveel vernietigt als ze opbouwt. Een op de rede gegrondvest recht, is in het denken van de Maistre en de Sade onmogelijk. De Maistre kent immers geen andere wet dan degene die gebaseerd is op absolute gehoorzaamheid aan de godsdienstige autoriteit. En de Sade pleit op het eerste gezicht weliswaar voor zeer liberale wetten, maar kent het recht in feite enkel als unilateraal uitzonderingsrecht van het bandeloze individu dat door de overheid ongemoeid wil gelaten worden.
Original languageDutch
Pages (from-to)6-14
Number of pages9
JournalFilosofie
Volume19
Issue number6
Publication statusPublished - Dec 2009

Keywords

  • Philosophy of law

Cite this