Van digitale naar maatschappelijke participatie: Opportuniteiten en uitdagingen

Ilse Marien, Dorien Baelden, Jana Bens, Dana Schurmans, Leo Van Audenhove, Smukste K., Jos Pierson, Marijke Lemal, Eric Goubin

Research output: Chapter in Book/Report/Conference proceedingChapter

Abstract

Verschillende drempels zoals beperkte financiele middelen, taalproblemen of een beperkt cultureel en sociaal kapitaal belemmeren de digitale en maatschappe- lijke participatie van kwetsbare bevolkingsgroepen (Marien & Van Audenhove, 2011). Onderzoek geeft aan dat digitale en sociale uitsluiting elkaar bovendien negatief be- invloeden en vaak zelfs versterken (van Dijk, 2005; Brotcorne e.a., 2010). Vanuit ver- schillende hoeken wordt ingezet op het gebruik van digitale media voor het (her) insluiten van kwetsbare doelgroepen. Gesteld wordt dat digitale media, waaronder ook sociale media, individuen de mogelijkheid geven om gemakkelijker, beter, snel- ler en meer te participeren in verschillende maatschappelijke domeinen (Michiels e.a., 2007). Er wordt met andere woorden heel wat potentieel gezien in het gebruik van digitale media voor het vergroten van de bredere maatschappelijke insluiting en participatie van individuen of gemeenschappen.
Er blijven echter nog heel wat cruciale vragen onbeantwoord. In de eerste plaats wat de relatie betreft tussen digitale en maatschappelijke participatie. Lopen de breuk- lijnen voor beide fenomenen gelijk en zijn diegenen die het meeste risico lopen op maatschappelijke uitsluiting ook noodzakelijk diegenen die minder digitaal partici- peren in de maatschappij? Versterkt een gebrek aan digitale vaardigheden bestaande maatschappelijke participatiekloven? Vraagt maatschappelijke participatie om een zekere vorm van digitale participatie of kunnen beide probleemloos om elkaar heen? In de tweede plaats rijzen er vragen wat het potentieel van digitale media betreft voor het vergroten van maatschappelijke participatie. Welke aspecten en methodieken zijn cruciaal opdat dergelijke initiatieven succesvol zijn en wat zijn mogelijke valkuilen?
Deze bijdrage zet in op het identificeren en toelichten van de opportuniteiten en uitdagingen van het gebruik van digitale media voor het vergroten van de maat- schappelijke participatie van groepen die momenteel minder of niet participeren. De focus ligt hierbij op (1) een theoretische reflectie over de relatie tussen digitale en maatschappelijke participatie, (2) een overzicht van de stand van zaken op vlak van digitale en maatschappelijke participatie in Vlaanderen, (3) een verkenning van mogelijke toekomstige evoluties van digitale participatie in Vlaanderen op basis van 2 brainstormsessies met stakeholders en (4) een kritische analyse van 4 interessante internationale praktijkvoorbeelden. Op basis van de inzichten uit die verschillende onderdelen worden ten slotte een aantal doelgerichte en concrete beleidsaanbevelin- gen geformuleerd.
Original languageDutch
Title of host publicationDe sociale staat van Vlaanderen 2013
EditorsM. Callens, J. Noppe, L. Vanderleyden
Place of PublicationBrussel
PublisherVlaamse overheid (Josée Lemaître)
Pages227-272
Number of pages46
ISBN (Print)978-90-403-0350-0
Publication statusPublished - Nov 2013

Publication series

NameDe sociale staat van Vlaanderen

Bibliographical note

Callens, M., Noppe, J. & Vanderleyden, L.

Keywords

  • social inclusion
  • digital inclusion
  • policy recommendations
  • state of the art

Cite this