Verdiepende analyse van de rol van onderwijsprestaties en achtergrondkenmerken voor keuzeverschillen in de overgang van de tweede naar de derde graad. Research paper SONO/2020.OL1.1_13

Research output: Book/ReportOther reportResearch

133 Downloads (Pure)

Abstract

In onderzoek naar sociale ongelijkheid in het Vlaamse onderwijssysteem – dat vanuit internationaal perspectief bekeken gekenmerkt wordt door vroege keuzes – is tot dusver reeds veel aandacht gegaan naar prestatieverschillen maar minder belicht hoe sociale verschillen in onderwijskeuzes tot stand komen. Dat laatste is een van de onderzoeksthema’s binnen de LiSOonderzoekslijn van het Steunpunt SONO. Gebruik makend van LiSO-gegevens onderzoeken we in welke mate sprake is van verschillen in de studiekeuzes die leerlingen maken in de overgang van de tweede naar de derde graad van het secundair onderwijs naargelang hun studieprestaties en sociale achtergrond. Het gaat om de laatste structurele onderwijskeuze in het secundair onderwijs, waarin enerzijds al veel van de sortering in onderwijsvormen heeft plaatsgevonden, maar anderzijds individuele overwegingen met betrekking tot de toekomstige onderwijsloopbaan en met name het hoger onderwijs wellicht in belang toenemen. In een eerste SONO-onderzoeksrapport (Laurijssen & Glorieux 2019a) gaan we uitvoerig in op de onderwijskeuzes die worden gemaakt in de overgang van de tweede naar de derde graad, en hoe deze samenhangen met de onderwijsprestaties en de sociale achtergrond van leerlingen. Sociale herkomst maakt een verschil, en in het bijzonder wat betreft het verderzetten van het onderwijstraject (in dezelfde onderwijsvorm en hoeveelheid wiskunde als waar de leerling al in zit in het vierder leerjaar) en eveneens na controle voor onderwijsprestaties. In een tweede SONO-onderzoeksrapport (Laurijssen & Glorieux 2019b) bekeken we de sociale verschillen in de onderzochte onderwijskeuze nader, en gingen in het bijzonder in op de belangrijkste verklaringsmechanismen. In het voorliggende SONO-onderzoeksrapport diepen we verder uit hoe achtergrondkenmerken in combinatie met studieprestaties de onderwijskeuzes beïnvloeden van leerlingen in de overgang van de tweede naar de derde graad secundair onderwijs. Het gaat ons hier niet louter om de onafhankelijke effecten (die reeds in de voorgaande rapporten aan bod kwamen), maar specifiek om de manier waarop er sprake kan zijn van zogenaamde interactie-effecten. In de onderzoeksliteratuur is bijvoorbeeld immers al gebleken dat studieresultaten mogelijk een ander effect hebben op studiekeuzes naargelang SES (cf. resultaten van Holm, Hjorth-Trolle & Jæger 2019 en Bernardi & Cebolla-Boado 2014). Daarom onderzoeken we in dit rapport vanuit twee complementaire invalshoeken op welke wijze de achtergrondkenmerken van leerlingen verschillende effecten kunnen hebben op hun studiekeuze. Als eerste focussen we op hoe leerlingen omgaan met hun studieresultaten. Daarbij analyseren we of het effect van de studieprestaties mogelijk verschilt (sterker is, minder sterk) voor bepaalde groepen leerlingen (naar SES, migratie-achtergrond, en geslacht). Ten tweede bekijken we verschillen in studiekeuzes vanuit specifieke studierichtingen, die verschillen in ondermeer gemiddelde studieprestaties en prestige, en analyseren we of de effecten van achtergrondkenmerken mogelijk verschillen naargelang de studierichting.
Original languageDutch
Place of PublicationGent
PublisherSteunpunt Onderwijsonderzoek
Number of pages63
Publication statusPublished - 2020

Cite this