“Dat komt van de malvezije!”: niet-nuchtere geestestoestanden in Snikken en grimlachjes (1867) van François HaverSchmidt

Activiteit: Talk or presentation at a conference

Description

Op de bundel Snikken en grimlachjes (1886) van François HaverSchmidt, toegeschreven aan zijn alter ego Piet Paaltjens, hebben internationaal beroemde romantische dichters – onder wie Heinrich Heine, Alfred de Musset en Lord Byron – een sterke impact gehad. Specifieker zijn er sporen van de romantische ironie merkbaar. Dat is het filosofische en culturele fenomeen waarbij romantische denkers, onder wie de vermelde dichters, er zich bewust van werden hoe onze gedachtes en communicaties gevormd worden door onze subjectieve, veranderlijke geest en dus bestaan in een geconstrueerde, dynamische en gefragmenteerde wereld (Immerwahr 1988). In Nederland overheerste er een kritische kijk op de romantische ironische wereldvisie en op de sentimentaliteit van de romantici. Ze werden als niet-nuchter beschouwd (Van den Berg & Kloek 1988: 157). Mijn presentatie stelt dat de humoristische studentenpoëzie van HaverSchmidt de niet-nuchterheid van de romantische ervaring exploreert. Ik beschrijf aan de hand van een casusstudie van hoe twee gedichten uit de Snikken die exploratie verwezenlijken. Concreet analyseer ik hoe de gedichten cognitieve en affectieve strategieën gebruiken om de toegang te verlenen tot romantische gedachtegangen en sentimenten van melancholische, verliefde en dronken geesten. Ik gebruik daarbij inzichten uit de cognitieve literatuurwetenschap, waaronder het concept “poëtische iconiciteit” (Freeman 2020), en uit het kader van de 4E-cognitie. Daarnaast bestudeer ik hoe de bundel inhoudelijk de verhoudingen tussen nuchterheid, romantiek en niet-gewone geestestoestanden weergeeft. Bibliografie Berg, Wim Van den & Joost Kloek. “Thorbecke and the Resistance to Irony in the Netherlands.” Romantic Irony, samengesteld door Frederick Garber, Budapest, Akadémiai Kaidó, 1988, pp. 156-177. Print. Freeman, Margaret H. The Poem as Icon: A Study in Aesthetic Cognition. Oxford University Press, 2020. Print. Immerwahr, Raymond. “The practice of irony in early German romanticism.” Romantic Irony, samengesteld door Frederick Garber, Budapest, Akadémiai Kaidó, 1988, pp. 82-119. Print.
Periode24 aug 2022
EvenementstitelColloquium Neerlandicum 2022
EvenementstypeConference
LocatieNijmegen, Netherlands
Mate van erkenningInternational