Van genen tot sekse: ontrafeling van de evolutionaire genomische voetafdrukken en genetische mechanismen achter snelle omwisseling van geslachtschromosomen

Seksbepalende genen en geslachtschromosomen zijn al >150 miljoen jaar behouden bij zoogdieren
en vogels, waarbij de Y- en W-chromosomen sterk gedegradeerd en sterk gekrompen zijn. In schril
contrast vertonen geslachtschromosomen bij amfibieën, vissen en veel reptielen weinig degeneratie,
blijven ze grotendeels gelijk in grootte en ondergaan ze frequent ontstaan en verdwijnen—ook wel
snelle omwisseling genoemd. Waarom de evolutionaire trajecten van geslachtschromosomen zo sterk
verschillen tussen eukaryoten, en welke genetische en evolutionaire factoren snelle omwisseling
aandrijven, blijft grotendeels onbekend. Amfibieën vormen een uitstekend model om de opmerkelijke
diversiteit in geslachtschromosoomdifferentiatie en genetische mechanismen te bestuderen.
Op basis van onze eerdere bevindingen over snelle geslachtschromosoomomwisseling bij echte
kikkers, heeft dit project als doel:
1) het identificeren van geslachtschromosomen en hun differentiatieprocessen,
2) het blootleggen van de evolutionaire genomische voetafdrukken van snelle omwisseling,
3) het ontrafelen van de genetische mechanismen achter deze omwisseling.
Door deze factoren te onderzoeken, zullen we cruciale inzichten verkrijgen in de diversiteit van
geslachtschromosoomevolutie en nieuwe conceptuele kaders ontwikkelen, die verder gaan dan wat
bekend is uit modelorganismen zoals de mens.