Tijdelijke Leerstoel-op-naam : Leerstoel Aerens. Humane embryonale stamcellen en induced pluripotent cells als modellen in het onderzoek van humane genetische aandoeningen.

Projectdetails

!!Description

Sinds 2002 leiden wij menselijke embryonale stamcellen (hESC) af uit embryo's die overtollig zijn na in vitro fertilisatie (IVF) of die aangetast bleken te zijn na preimplantatie genetische diagnose (PGD). Dit project is een samenwerking tussen de Centra voor Reproductieve Geneeskunde (CRG) en Medische Genetica (CMG) van het UZBrussel en de Vakgroep Menselijke Embryologie en Genetica (EMGE) van de VUB. Op dit ogenblik beschikken wij over 26 stamcellijnen, waarvan 18 drager zijn van één (of twee) genetische mutaties.

HESCs zijn pluripotente cellen die in staat zijn om zichzelf in een niet-gedifferentieerde staat in stand te houden en kunnen differentiëren naar alle drie embryonale kiemlagen. Deze unieke kenmerken hebben van deze cellen een zeer aantrekkelijk middel gemaakt voor mogelijke toekomstige celtherapie. Een tweede belangrijke toepassing, die tegenwoordig door veel wetenschappers als op korter termijn haalbaar wordt beschouwd, is het gebruik van deze cellen als onderzoeksmodellen.

HESC met of zonder genetische mutaties hebben groot potentieel op het vlak van de studie van vroege menselijke ontwikkeling, als modellen voor de ontwikkeling van drugs, voor toxicologie studies en als modellen voor menselijke ziekten, in het bijzonder die ziekten waar geen diermodel voor voorhanden is (Mateizel et al., 2006, Ullmann et al., 2007, Caufmann et al., 2006 en De Temmerman et al., 2008). Onze onderzoeksgroep maakt dan ook deel uit het EU FP6 project "STEM-HD", voor de ontwikkeling van een op hESC gebaseerd model voor het screenen naar drugs voor de behandeling van de ziekte van Huntington. Een van de hoofdpunten in dit project is het 3R concept bij gebruik van proefdieren, deels omdat de diermodellen voor deze aandoening niet voldoende geschikt zijn. We hebben ook een speciale interesse in aandoeningen die worden veroorzaakt door dynamische mutaties (zoals bv de ziekte van Huntington, de ziekte van Steinert (myotone dystrophie) en het Fragiele X syndroom) vanwege het gebrek aan accurate diermodellen voor deze aandoeningen, en omdat het gedrag van deze mutaties in stamcellen als model kan staan voor wat er tijdens de vroege ontwikkeling gebeurt.

Eind 2007 verschenen een aantal belangwekkende artikels over het reprogrammeren van somatische cellen. De groep van Takahashi et al. (2007) en Yu et al. (2007) beschreven dat vb huidfibroblasten door transfectie met slechts vier genen konden gereprogrammeerd worden tot pluripotente cellen (induced pluripotent stem cells, of iPSC), die in veel opzichten dezelfde kenmerken vertoonden als hESC. Deze iPSC zouden een betere bron van materiaal zijn dan hESC om ooit gebruikt te worden in regeneratieve geneeskunde, omdat patiënt-eigen cellen worden geproduceerd zonder gevaar voor afstoting. Bovendien zouden ethische bezwaren tegen het vernietigen van embryo's niet meer gelden. Onze onderzoeksgroep heeft financiële steun van het FWO voor de ontwikkeling van iPSC methodologie in ons labo.



2. DOELEN:

a. IPSC bekomen met humane monogene aandoeningen, eg mucoviscidose, maar vooral met dynamische mutaties (zoals myotone dystrophie (DM1) of de ziekte van Huntington (HD))

b. Vergelijken van hESC en iPSC op vlak van het gedrag van de dynamische mutaties, en evaluatie van deze cellen als in vitro model voor de vroege stadia van de ontwikkeling.
AcroniemGIFT95
StatusGeëindigd
Effectieve start/einddatum1/09/0931/08/16

Flemish discipline codes

  • Gynaecology and obstetrics
  • Molecular and cell biology
  • Genetics