SRP-Onderzoekszwaartepunt: Translationeel onderzoek naar cognitie voor een betere diagnose en behandeling van hersenaandoeningen

Elke dag opnieuw leren we nieuwe dingen en gebruiken we onze geheugen- en cognitieve functies
ten volle. Het heeft ook een enorme impact op het dagelijks leven en de levenskwaliteit indien we cognitieve achteruitgang ervaren. Hoewel het één van de meest intrigerende hersenfuncties is, blijven de biologische mechanismen die aan de grondslag liggen van cognitieve functies en dysfuncties nog grotendeels onduidelijk. In eerste instantie wordt in dit wetenschapsdomein dan onmiddellijk aan veroudering en de ziekte van Alzheimer gedacht en we gaan in dit project inderdaad mogelijke nieuwe strategieën onderzoeken voor de behandeling van deze progressieve en invaliderende ziekte. We gaan hier voornamelijk de focus leggen op het beter begrijpen van de cruciale rol van de zogenaamde gliale celtypes en hoe deze de neuronale netwerken kunnen beïnvloeden door mechanismen zoals gliose en neuroinflammatie. Er zijn echter ook andere ziektemechanismen die in de patiënten tegelijkertijd kunnen optreden en die de cognitieve achteruitgang ontzettend kunnen versnellen, zoals verhoogde exciteerbaarheid, celdood, afwijkingen in celmetabolisme en in vorming van nieuwe zenuwcellen (neurogenese). Deze mechanismen zijn niet alleen kenmerkend voor de ziekte van Alzheimer, maar komen ook voor bij epilepsie, beroerte, multiple sclerose (MS) en majeure depressie (MDD). Deze laatste neurologische en mentale aandoeningen hebben dus elk hun eigen specifieke karakteristieken en kernproblemen, maar we gaan telkens ook een grote invloed zien op de cognitieve functies van deze patiënten wat hierdoor opnieuw de levenskwaliteit negatief gaat beïnvloeden. Een sterk punt van ons consortium is dat we onderzoeksprojecten hebben lopen, zowel in het laboratorium met proefdieren als in de klinische setting met patiënten, waarin we ons precies verdiepen in deze bidirectionele interacties tussen de genoemde hersenziekten (beroerte, epilepsie, MS, MDD) en cognitieve disfunctie. We streven ernaar gezamenlijke onderliggende biologische mechanismen te identificeren die we vervolgens kunnen gebruiken als aangrijpingspunten voor innovatieve toekomstige therapieën of als biomarkers voor cognitieve achteruitgang die diagnose en therapie kunnen verbeteren.