The driving forces behind verbal cluster order variation from Early to Late Modern Dutch

Dit artikel onderzoekt het effect van zowel structurele als sociolinguïstische variabelen op de ontwikkeling van de variatie in de Nederlandse werkwoordsvolgorde. Meer precies evalueert het artikel welke specifieke set van deze variabelen het grootste effect heeft op de werkwoordvolgordevariatie van de zestiende tot de negentiende eeuw. Daartoe werd een corpuslinguïstische studie met een random forest analyse uitgevoerd met behulp van het Historical Corpus of Dutch (1550-1850), dat administratieve teksten, pamfletten en egodocumenten bevat uit vier verschillende regio’s in de Noordelijke (Holland en Zeeland) en Zuidelijke Nederlanden (Brabant en Vlaanderen). De resultaten van deze corpusstudie laten zien dat de sociolinguïstische variabelen (d.w.z. periode, jaar, tijd en regio) de belangrijkste voorspellers zijn van de variatie in de Nederlandse werkwoordvolgorde, terwijl de invloed van de structurele variabelen over het algemeen beperkt is (d.w.z. het type hulpwerkwoord, de morfologische structuur van het voltooid deelwoord, de afstand tussen het voegwoord en de cluster, en de aan- of afwezigheid van de eindzinpositie). De sociolinguïstische variabelen lijken dus de drijvende krachten achter deze syntactische verandering te zijn.